فیلم هندی برای آنها که فیلم هندی دوست ندارند

«در هندوستان، تماشای فیلم تنها یک سرگرمی نیست. فیلم‌ها روشی برای زندگی‌اند.» (شاهرخ خان)

آن زمان که عقل و معاش درست و حسابی نداشتم، گمان می‌کردم مادرم، مادر واقعی من نیست و من زاده‌ی مادری هستم اهل هندوستان. در سنین پنج یا شش سالگی داستان دل‌باختگی چند دقیقه‌ای پدرم در اتوبوس به یک دختر هندوستانی را شنیده بودم. این موضوع و اختلافات و دعواهای هر روزه‌ام با مادرم، باعث شده بود این توهم فانتزی‌ در ذهنم شکل بگیرد. از طرفی پسر عموی بزرگترم که در کارگاه کفاشی پدرم کار می‌کرد همیشه‌ی خدا در حال گوش کردن به ترانه‌های هندی بود و به این ترتیب من با ترانه‌های هندی خو گرفتم. گاهی توهم فراتر می‌رفت و گمان می‌کردم که درون ترانه‌ها صدای مادر هندی‌ام را می‌شنوم. با این حال تا سن دوازده سالگی حتی یک فیلم هندی هم ندیدم.

اولین فیلم هندی‌ای که دیدم

فیلمی بود با بازی شاهرخ خان. فیلمی به نام کویلا[1]. نقش اول مرد آنقدر خوب نقش یک فرد ناتوان در سخن گفتن را بازی کرده بود که چندین و چند مرتبه اشک بیننده را درمی‌آورد. پسرک کوتاه قامت و تر و فرزی که از پس هرکاری برمی‌آمد. آهنگ‌ها کاملن هوشمندانه و احساسی طراحی شده بودند، به طرزی که نمی‌توانستی حتی برای لحظه‌ای از فیلم چشم برداری یا از خیر دیدن ترانه‌ها بگذری. و عشقی که از یک احساس مسئولیت جوانمردانه نشات گرفته بود. همه‌ی این موارد پایه‌های علاقه‌ی من به فیلم هندی را شکل دادند. این یک شروع بود. شروعی برای عشق به فیلم‌های هندی و در صدر آن طرفدار پر و پا قرص شاهرخ خان شدن.

در مورد دیدن فیلم هندی چندین نکته‌ی قابل توجه وجود دارد:

  • درون مایه عاشقانه

اولین نکته و از نظر من مهم‌ترین آن درون مایه‌ی فیلم‌های هندی است. درون مایه‌ای درهم تنیده شده با احساس و روابط عاشقانه. دیربازی است که عشق از سکه افتاده. آنچه که امروز مد شده رابطه است. متعدد و به‌وفور. به قولی دل‌های مردم آپارتمانی شده. روابط تبدیل به بازی کودکانه‌ای شده‌اند که اگر در هرکدام از آنها سوختی بازی بعدی جایش را التیام خواهد بخشید. مرز رابطه‌ها از بین رفته و بیشتر جنبه‌ی سرگرمی به خود گرفته است. اما با این وجود، عشق یک امر انتزاعی نیست. تجربه‌ی یک عشق ناب و خالصانه باعث شده تا به جرئت بتوانم بگویم عشق امکان‌پذیر است. در فیلم‌های هندی، البته نه هر فیلمی و نه هر بازیگر و کارگردانی، شما می‌توانید عشق ورزیدن و عاشق شدن را تجربه کنید. ازخودگذشتگی، ایثار و تپیدن واقعی دل‌ها را ببینید و بیاموزید. در یکی از دیالوگ‌های معروف فیلم کوچه کوچه هوتاهه شاهرخ خان می‌گوید: «عشق یعنی دوستی. اگر او نمی‌تواند بهترین دوست من باشد، من هرگز نمی‌توانم دوستش داشته باشم. عشق بدون دوستی وجود ندارد». دیدن لحظه‌های ناب عاشقی بدون اشاره مستقیم به مسائل جنسی یکی از مزیت‌های فیلم هندی است. در روزگاری که داشتن صحنه‌های اروتیک نوعی وسیله‌ی بازاریابی و کسب تماشاچی شده. زمانی که هالیوود برخی از بازیگرانش را برای انجام ندادن این صحنه‌ها از بازی محروم می‌کند، شما می‌توانید یک رابطه‌ی عاشقانه‌ی واقعی را با تمام وجودتان در فیلم‌های هندی لمس کنید. معرفی چند فیلم عاشقانه: داماد عاشق عروس را می‌برد[2]، همسفر[3]، خدا زوج‌ها را می‌سازد[4] و… البته پیشنهاد من این است که فیلم هر کشوری را به زبان اصلی همان کشور و با زیرنویس فارسی ببینید.

  • توجه به خانواده

طی سالیان گذشته به وضوح شاهد این موضوع بودیم که جایگاه خانواده رو به افول گذاشته و احترام به بزرگترها در حال فراموشی است. با این حال در فیلم‌های خوب و معتبر هندی شما از صمیمیت و رابطه‌ی خانواده لذت خواهید برد. احترامی که برای بزرگترها قائل هستند و جو گرم خانواده هر بیننده‌ای را به وجد می‌آورد. از رابطه‌ی زن و شوهر گرفته تا رابطه‌ی پدر فرزندی یا مادر فرزندی، همه، روح انسان را جلا می‌دهند. این دیالوگ فیلم‌ کپی خوشی کپی غم[5] نمونه‌ی خوبی از این موضوع است. «برای تمام آنچه که در زندگی‌ات انجام می‌دهی، برای تمام آنچه به دست می‌آوری و از همه مهم‌تر برای زندگی کردن، به قلبت رجوع کن. اگر صدایی از جانب قلبت نشنیدی، چشمانت را ببند و اسم پدر و مادرت را تکرار کن. سپس خواهی دید که هر سختی‌ای و رسیدن به هر مقصدی آسان خواهد شد. پیروزی از آن تو خواهد بود. فقط تو.» همچنین فیلم‌هایی مثل باغبان[6] عقوبت بد رفتاری با والدین را نیز به شکل دل‌چسبی به تصویر می‌کشند.

  • تنوع سلیقه

سینمای هند برای هر ژانر و هر سلیقه‌ای فیلم می‌سازد که البته من همه‌ی آنها را تایید نمی‌کنم. مدتی است که فیلم‌های عاشقانه خیلی رواج ندارند اما آنقدر نمونه‌های خوب، پیش از این ساخته شده که فعلن کمبودی احساس نشود. در بحث توسعه‌ی فردی، عشق به وطن و روانشناسی آنقدر نمونه‌های خوب وجود دارد که نمی‌توانم عددی برایش معین کنم. همین‌طور ژانرهای متفاوتی همچون اکشن، جنگی، تخیلی، تینیجری و وحشت در سبد فیلم‌های هندی وجود دارد.

  • هندی‌های خالی‌بند

نکته‌ای که در میان هم‌وطنان عزیزم در مورد فیلم‌های هندی خیلی مشهور است، بحث خالی‌بندی‌های افراطی در صحنه‌های اکشن و بدلکاری‌هاست. در این خصوص نیز چند سطری حرف برای گفتن دارم. در ابتدا باید بگویم که اکثر فیلم‌هایی که جریان خالی بندی وحشتناکی در آن موج می‌زند مربوط به سینمای جنوب هند می‌شود و اصلن هیچ ارتباطی با بالیوود[7] ندارد. این فیلم‌ها متعلق به بخش دیگری به نام تالیوود است که زبان‌شان هندی نیست و به زبان تامیلی سخن می‌گویند. از طرفی سینمای ژاپن، کره و خیلی کشورهای دیگر نیز تخیلی صدبرابر فجیع‌تر را در صحنه‌های رزمشان به کار می‌بندند. اصلن جای دوری نرویم همین مجموعه‌ی سریع و خشن از سینمای هالیوود آنقدر صحنه‌های غیرقابل باور و تخیلی دارد که حتی دست سینمای جنوب هند را هم از پشت بسته است.

شاهرخ خان

به عنوان سخن پایانی دوست دارم کمی در مورد بازیگر مورد علاقه‌ی خودم، شاهرخ خان بنویسم. شاهرخ تا کنون در بیش از نود فیلم به صورت بازیگر اصلی یا میهمان حضور داشته است. از جمله افتخارات وی کسب چهارده جایزه‌ی فیلم فیر[8] است که به عنوان بهترین بازیگر یا بهترین نقش مکمل توانسته این جایزه‌ را از آن خود کند. او را به عنوان پادشاه رومنس و پادشاه بالیوود می‌شناسند. او همچنین در تد تالک هم سخنرانی داشته است. فیلم داماد عاشق عروس را می‌برد به مدت بیست و پنج سال روی پرده‌ی سینما بود و صندلی‌های سینما همیشه پر بود از تماشاچی. او اکنون پنجاه و هشت سال سن دارد و هنوز می‌تواند نقش یک عاشق واقعی را بهتر از هر جوانی بازی کند. او پدر سه فرزند است. قبل از شروع بازیگری‌اش ازدواج کرده و برخلاف خیل عظیمی از سلبریتی‌ها که به محض رسیدن به شهرت فیلشان یاد هندوستان می‌کند همچنان پای زندگی‌اش مانده و به خانواده‌اش عشق می‌ورزد و همسرش گوری خان تهیه کنندگی خیلی از آثارش را به عهده گرفته است. پایان.

[1] Koyla

[2] Dilwale Dulhania Le Jayenge

[3] Chalte Chalte

[4] Rab Ne Bana De Jodi

[5] Kabhi Khushi Kabhi Gham

[6] Baghban

[7] سینمای هند

[8] Filmfare Awards

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *